Star Trek: The Motion Picture

 

Το 'τρίο' των βασικών πρωταγωνιστών της σειράς Star Trek (TOS) Copyright: Paramount Pictures.

Το Star Trek: The Motion Picture είναι η πρώτη μεγάλου μήκους κινηματογραφική ταινία βασισμένη στην εβδομαδιαία τηλεοπτική σειρά επιστημονικής φαντασίας με τίτλο Star Trek: The Original Series που προβλήθηκε από το 1966 έως το 1969 σε συνολικά 80 επεισόδια. Η σειρά, η οποία δημιουργήθηκε από τον Gene Roddenberry (ο οποίος ήταν και ο παραγωγός της) παρά την πρωτοτυπία και τις καινοτόμες εμπνεύσεις που την χαρακτήριζαν, είχε τερματιστεί μάλλον άδοξα με τη συμπλήρωση των τριών πρώτων της σεζόν, ενώ ο αρχικός προγραμματισμός προέβλεπε μία τουλάχιστον 5ετή παραγωγή (εξ’ ου και η σχετική αναφορά στο ηχητικό, εισαγωγικό της σήμα).


Το «ζέσταμα» των νοσταλγών.
Καθώς όμως ο καιρός κυλούσε, μία όλο και αυξανόμενη ευαισθητοποίηση των παλαιών φίλων της σειράς οδήγησε τους παραγωγούς σε σκέψεις για την επάνοδό της. Και ενώ στα μέσα της επόμενης δεκαετίας σχεδιάζονταν ήδη τα πλάνα για έναν δεύτερο (τηλεοπτικό) κύκλο, όλα άλλαξαν ύστερα από την εμφάνιση της περίφημης κινηματογραφικής τετραλογίας του George Lucas. Θορυβημένοι αλλά και «θαμπωμένοι» από την τεράστια εκείνη παραγωγή, ο Gene Roddenberry και το επιτελείο του «πάγωσαν» τα σχέδια του νέου σίριαλ που οραματίζονταν και στράφηκαν στην ιδέα μίας ταινίας. Σκοπός της θα ήταν να λειτουργήσει ως έναυσμα για την επανεκκίνηση των ταξιδιών του διαστημόπλοιου Enterprise αλλά και την επανένωση του -νέου ακόμη σε ηλικία- πληρώματός του. Έτσι, όλες οι γνώριμες πρωταγωνιστικές φυσιογνωμίες που είχε λατρέψει το κοινό προσεγγίστηκαν και εύκολα ή δύσκολα πείστηκαν (με το Νίμοϊ απαιτήθηκε οικονομικός συμβιβασμός, αφού ο ηθοποιός ένοιωθε -και δικαίως- ότι είχε αδικηθεί) να συμμετάσχουν σε αυτή τη φιλόδοξη, νέα προσπάθεια. Επιπλέον η σκηνοθετική προσέγγιση λειτούργησε και ως «καταλύτης» για τη συνέχεια, με μία ολόκληρη σειρά ταινιών να ακολουθούν. Ένα ακόμη αξιοσημείωτο στοιχείο αποτελεί το εξαίρετο μουσικό θέμα της ταινίας, που αργότερα χρησιμοποιήθηκε στον δεύτερο (τηλεοπτικό) κύκλο της σειράς (Star Trek: The Next Generation).


Περίληψη της πλοκής και καστ.
Τη δεκαετία του αστρικού έτους 2270 ένα τεράστιο, μυστηριώδες και τοξικό νέφος (γνωστό ως V'Ger) κατευθύνεται προς τη Γη, καταστρέφοντας τα πάντα στο πέρασμά του. Ο ναύαρχος (πλέον) του Αστροστόλου της Ενωμένης Ομοσπονδίας Πλανητών James T. Kirk (William Shatner) αναλαμβάνει τη διοίκηση ενός ανακατασκευασμένου και υπερσύγχρονου USS Enterprise, προκειμένου να αναχαιτίσει την εισβολή. Στην ηγετική ομάδα του πληρώματος επανεμφανίζονται οι Mr. Spock (Leonard Nimoy), Dr. Leonard ‘Bones’ McCoy (DeForest Kelley), Montgomery ‘Scotty’ Scott (James Doohan), Nyota Uhura (Nichelle Nichols), Hikaru Sulu (George Takei), Pavel Chekov (Walter Koenig), ενώ σημαντικούς επίσης ρόλους ερμηνεύουν η Persis Khambatta (Ilia), οι Stephen Collins (ως πλοίαρχος Decker) και Mark Lenard (Klingon διοικητής), η Majel Barrett (Dr. Chapel) και βεβαίως η πολύ σέξι Grace L. Whitney (ως η δίοπος Janice Rand). Στην πορεία αποκαλύπτεται πως ο V'Ger είναι στην πραγματικότητα ο διαστημικός ανιχνευτής Voyager 6 (ένας παλαιό, εξερευνητικό σκάφος της NASA) που απέκτησε αυτόνομη βιολογική βούληση -μετά από την επέμβαση μίας εξωγήινης φυλής- και αναζητούσε τους δημιουργούς του, δηλαδή τους ανθρώπους.


Πως έγινε η τριπλή μεταστροφή!
Όταν το Star Trek τερματίστηκε στα 1969, ο Roddenberry άσκησε πιέσεις στην παραγωγό εταιρεία Paramount Pictures για να συνεχίσει το franchise μέσω μιας ταινίας μεγάλου μήκους. Το 1975 το στούντιο ξεκίνησε να εργάζεται για μία ταινία και ένας σημαντικός αριθμός σεναρίων που υποβλήθηκαν εξετάστηκαν ενδελεχώς. Κανένα δεν ικανοποίησε την κριτική επιτροπή και έτσι η Paramount εγκατέλειψε την ιδέα της κινηματογραφικής συνέχειας. Αντ' αυτής, άρχισε ο σχεδιασμός για μια νέα τηλεοπτική σειρά με τίτλο Star Trek: Phase II. Ωστόσο η μεγάλη επιτυχία των Star Wars (1977) και άλλες παρόμοιες δημιουργίες που μεσολάβησαν, έπεισαν τους αρμόδιους να αλλάξουν ξανά τα πλάνα τους, επιστρέφοντας στην αρχική σύλληψη.


Οριστικοποίηση – συντελεστές.
Τον Μάρτιο του 1978 η Paramount ανακοίνωσε ότι ο έμπειρος Robert Wise (Η μέρα που η Γη έμεινε ακίνητη, West Side Story) θα σκηνοθετούσε μια κινηματογραφική μεταφορά της αρχικής τηλεοπτικής σειράς, εκτιμώμενης αξίας 15 εκατομμυρίων δολαρίων. Τα γυρίσματα ξεκίνησαν τον Αύγουστο του ίδιου έτους και ολοκληρώθηκαν τον επόμενο Ιανουάριο. Με την ακύρωση της Phase II, οι σεναριογράφοι έσπευσαν τώρα να προσαρμόσουν το προγραμματισμένο πιλοτικό επεισόδιο (In Thy Image) σε σενάριο ταινίας. Αναθεωρήσεις τόσο στην ιστορία όσο και στο σενάριο κρίθηκαν αναγκαίες και έτσι το Enterprise τροποποιήθηκε εσωτερικά και εξωτερικά, ο σχεδιαστής κοστουμιών Robert Fletcher παρείχε νέες στολές για το πλήρωμα και ο σχεδιαστής παραγωγής Harold Michelson κατασκεύασε καινούρια σκηνικά. Ο Jerry Goldsmith ήταν ο καλλιτέχνης που συνέθεσε τη μουσική επένδυση της ταινίας, ξεκινώντας μια πολυετή συνεργασία του με το franchise Star Trek που θα συνεχιζόταν μέχρι το 2002.


Υποδοχή – κριτικές – συνέπειες.
Όταν τελικά η ταινία βγήκε στις αίθουσες των Η.Π.Α. στις 7 Δεκεμβρίου του 1979, έλαβε διάφορες (αντικρουόμενες) κριτικές πολλές από τις οποίες εστίαζαν στην έλλειψη σκηνών δράσης και στην υπερβολική εξάρτηση του έργου από τα ειδικά εφέ. Το τελικό κόστος παραγωγής είχε φτάσει σε περίπου 44 εκατομμύρια δολάρια (αποφέροντας 139 εκατομμύρια παγκοσμίως, λιγότερα μεν από τις προσδοκίες αλλά αρκετά για να προτείνει η Paramount μια -όχι τόσο πολυέξοδη- συνέχεια). Ο Roddenberry όμως υποχρεώθηκε να απωλέσει τον έλεγχο της παραγωγής για την επόμενη κινηματογραφική ταινία του 1982 (Star Trek II: Η Οργή του Καν). Το 2001 ο Wise επέβλεψε μια σκηνοθετική επεξεργασία για μια ειδική κυκλοφορία DVD της ταινίας με ανανεωμένο ήχο, βελτιωμένες και προστιθέμενες σκηνές καθώς και νέα εφέ, που δημιουργήθηκαν από υπολογιστή.

Tomorrow Is Yesterday & The Last Flight

 

William Shatner: ο Καναδός ηθοποιός υποδύεται τον κυβερνήτη του διαστημόπλοιου Enterprise, James T. Kirk.


Tomorrow Is Yesterday είναι το δέκατο ένατο επεισόδιο της πρώτης σεζόν της αμερικανικής τηλεοπτικής σειράς επιστημονικής φαντασίας Star Trek. Σε σενάριο D. C. Fontana (1939-2019) και σκηνοθεσία Michael O'Herlihy (1929-1997), προβλήθηκε για πρώτη φορά στις 26 Ιανουαρίου του 1967. Ήταν το πρώτο επεισόδιο Star Trek που γράφτηκε αποκλειστικά από γυναίκα (η Fontana είχε γράψει προηγουμένως το τηλε-σενάριο για το επεισόδιο Charlie X, αλλά η ιστορία πιστώθηκε στον Gene Roddenberry). Στο επεισόδιο, το Enterprise εξακοντίζεται πίσω στο χρόνο στη Γη της δεκαετίας του 1960, όπου η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ το εντοπίζει. Το πλήρωμα πρέπει να διορθώσει τη ζημιά στο χρονοδιάγραμμα και να βρει έναν τρόπο να ταξιδέψει πίσω στο… μέλλον.






Ομοιότητες με άλλο επεισόδιο του ίδιου είδους.

Το The Last Flight (5 Φεβρουαρίου 1960) είναι το δέκατο όγδοο επεισόδιο της πρώτης σεζόν της αμερικανικής τηλεοπτικής σειράς ανθολογίας επιστημονικής φαντασίας του Ροντ Σέρλιγκ (1924-1975) με τίτλο The Twilight Zone. Μέρος της παραγωγής γυρίστηκε σε τοποθεσία στην αεροπορική βάση Norton στο San Bernardino της Καλιφόρνια.

Η υπόθεση: Ένας Βρετανός πιλότος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου (στο ρόλο ο ηθοποιός Κένεθ Χέιγκ)  βασανίζεται από τύψεις, γνωρίζοντας ότι κατά τη διάρκεια μίας αερομαχίας με γερμανικά καταδιωκτικά, ουσιαστικά εγκατέλειψε έναν άλλο αεροπόρο -με τον οποίο πετούσαν μαζί- στο έλεος του Θεού. Πιστεύοντας ότι ο συνάδελφός του ήταν νεκρός και εκτελώντας αργότερα μία πτήση ρουτίνας, το αεροσκάφος του παγιδεύεται σε ένα μυστηριώδες νέφος και ξαφνικά μεταφέρεται στο… μέλλον, υποχρεούμενος να προσγειωθεί σε μία Αμερικανική βάση της Γαλλίας στα τέλη της δεκαετίας του… 1950!
Εκεί, καθώς ανακρίνεται από τον διοικητή της, συνειδητοποιεί πως ο φίλος του που θεωρούσε νεκρό στο παρελθόν, έχει διασωθεί καθώς πληροφορείται πως κάποια επέμβαση της τελευταίας ακριβώς στιγμής, του έσωσε τη ζωή. Βέβαιος ότι ήταν ο ίδιος που θα είχε τώρα μία ευκαιρία να βοηθήσει το σύντροφό του (αφού στην περιοχή που πετούσαν πριν δεχθούν επίθεση από επτά εχθρικά αεροπλάνα, δεν υπήρχε άλλος συνάδελφός τους), ξεφεύγει από την επιτήρηση των ανδρών της βάσης και οδηγεί το σκάφος του ξανά πίσω στο χρόνο, όπου και θα μπορέσει να γλυτώσει τον άλλο πιλότο, θυσιαζόμενος εκείνος.

STAR TREK: Η Αρένα!

 

Kirk - Gorn [Copyright STARTREK.COM/Paramount Pictures - Πηγή: ImdB - Photo CBS (1967)]


Arena είναι ο χαρακτηριστικός τίτλος για το 18ο επεισόδιο της πρώτης σεζόν (1966-67) της αμερικανικής εβδομαδιαίας τηλεοπτικής σειράς επιστημονικής φαντασίας Star Trek. Σε σενάριο του Gene L. Coon (βασισμένο σε ένα ομώνυμο διήγημα του 1944 από τον Fredric Brown) και σε σκηνοθεσία του Joseph Pevney, το επεισόδιο μεταδόθηκε για πρώτη φορά στις ΗΠΑ στις 19 Ιανουαρίου του 1967. Η υπόθεση: Ενώ το Enterprise καταδιώκει ένα σκάφος των Gorn για μια φαινομενικά απρόκλητη επίθεση σε ένα φυλάκιο της Ομοσπονδίας και τη σφαγή των εκεί γήινων αποίκων, ο κυβερνήτης Kirk αναγκάζεται -μετά από την παρέμβαση εξωγήινων προηγμένων οντοτήτων- να αντιμετωπίσει (σε μία πάλη έως θανάτου) τον αντίπαλο κυβερνήτη, πάνω στην κατάλληλα προετοιμασμένη επιφάνεια ενός πλανήτη.
Το USS Enterprise φτάνει στο Ομοσπονδιακό φυλάκιο της αποικίας του πλανήτη Cestus III ύστερα από πρόσκληση του διοικητή του, αλλά η ομάδα αποβίβασης βρίσκουν το φυλάκιο κατεστραμμένο ολοσχερώς. Ο Kirk, ο ύπαρχος Spock, ο επικεφαλής ιατρός του σκάφους McCoy και μερικοί άνδρες της Ασφάλειας βρίσκουν μόλις έναν επιζώντα, ο οποίος τους πληροφορεί ότι η βάση δέχτηκε απρόκλητα έναν σφοδρό βομβαρδισμό από έναν άγνωστο εχθρό. Η ομάδα προσγείωσης βρίσκεται εν συνεχεία βαλλόμενη από καταιγιστικό πυρ με αποτέλεσμα δύο από τα μέλη της να φονευτούν. Παράλληλα το Enterprise δέχεται επίσης επίθεση από το άγνωστο σκάφος, εμποδίζοντας την επιστροφή της ομάδας προσγείωσης. Στην επιφάνεια, ο Kirk βρίσκει έναν εκτοξευτή χειροβομβίδων από τα καταστήματα του φυλακίου και τον χρησιμοποιεί για να απαντήσει στα πυρά. Το εξωγήινο πλοίο ανακτά το πλήρωμά του από την επιφάνεια και αρχίζει να υποχωρεί. Η ομάδα προσγείωσης επιστρέφει κι αυτή στο Enterprise και ο πλοίαρχος αποφασίσει (παρά τη διαφωνία του Spock) να κυνηγήσει και να εξολοθρεύσει τους επιτιθέμενους.
Έπειτα από μία επίμονη καταδίωξη, τα δύο πλοία εισέρχονται σε έναν ανεξερεύνητο τομέα του διαστήματος και λίγο αργότερα χάνουν όλη την προωστική τους ισχύ. Το Enterprise έρχεται σε επαφή με ένα είδος που αυτοαποκαλείται Metron, που προστατεύουν με ζήλο το συγκεκριμένο τομέα του διαστήματος, από ξένη εισβολή. Ανακοινώνουν ότι θα θέσουν αντιμέτωπους τους δύο πλοιάρχους σε μια μάχη ένας προς έναν μέχρι θανάτου, με το πλοίο του καπετάνιου που θα ηττηθεί να καταστραφεί και το άλλο πλοίο ελεύθερο να αποχωρήσει. Ο καπετάνιος Κερκ μεταφέρεται ξαφνικά στην επιφάνεια ενός βραχώδους, άγονου αστεροειδούς μαζί με τον καπετάνιο του άλλου πλοίου, ο οποίος ανήκει σε ένα είδος ερπετοειδούς γνωστό ως Gorn. Οι Μέτρον μιλούν στον Kirk, εξηγώντας ότι ενώ κανένας καπετάνιος δεν θα επιτραπεί να έχει επικοινωνία με το πλοίο του, στον καθένα έχει δοθεί μια συσκευή εγγραφής φωνής που θα μεταδίδει τα λόγια του στο σκάφος του. Ωστόσο, αγνοούν ότι μεταφράζουν τα λόγια τους και στον αντίπαλο καπετάνιο. Λέγεται στον Kirk ότι ο αστεροειδής έχει πολλούς πόρους που μπορεί να χρησιμοποιήσει, ώστε να επικρατήσει. Στο Enterprise, το πλήρωμα επιτρέπεται να παρακολουθεί τις ενέργειες του πλοιάρχου του.
Ο Kirk προσπαθεί να επικοινωνήσει με το Gorn, αλλά δεν λαμβάνει καμία απάντηση. Ο Gorn καταδιώκει τον Kirk, με τον τελευταίο να συνειδητοποιεί ότι είναι ασθενέστερος σωματικά από τον αντίπαλό του, αλλά ο ίδιος είναι πολύ πιο ευκίνητος και πιστεύει πιο έξυπνος, στοιχεία στα οποία θα βασιστεί. Ωστόσο ο Kirk πιάνεται σε μία παγίδα που ετοιμάζει ο εχθρός του, τραυματίζεται και βρίσκεται σε δυσχερή θέση. Ο Gorn τελικά επικοινωνεί με τον Kirk μέσω της συσκευής μετάφρασης και προσφέρεται να τον βγάλει από το μαρτύριό του, χαρίζοντας του ένα σύντομο και ανώδυνο θάνατο. Ο Kirk ανταπαντά κατηγορώντας τον για τον αφανισμό της αποικίας, όμως ο άλλος αντιπαραθέτει ότι απλά, κατέστρεψαν εισβολείς που είχαν εισχωρήσει και εγκατασταθεί δίχως άδεια στην επικράτειά τους. Οπότε άσκησαν το δικαίωμά τους να αμυνθούν, εμποδίζοντας μία πιθανή περαιτέρω διείσδυση εκεί, της Ηνωμένης Ομοσπονδίας Πλανητών.
Προσπαθώντας να κερδίσει κάποιο πολύτιμο χρόνο, ο Kirk ανακαλύπτει ορυκτά πετρώματα που με τη βοήθεια της ευρηματικότητάς του, τα αξιοποιεί για την κατασκευή ενός πρόχειρου εκτοξευτή. Πριν ο Gorn τον πλησιάσει σε απόσταση αναπνοής, το όπλο εκπυρσοκροτεί και ο αντίπαλος πλοίαρχος τραυματίζεται βαριά. Όντας στο έλεος, πλέον του Kirk, ο Gorn αναμένει το τέλος με ένα θανατηφόρο χτύπημα, όμως ο γήινος κυβερνήτης του χαρίζει τη ζωή, σε μία απόδειξη μεγαλοψυχίας και αναγνώρισης του δίκαιου των κινήτρων του. Ακολούθως ο Gorn εξαφανίζεται και μία υπερφυσική μορφή ανακοινώνει στον Kirk ότι η ενέργειά του εκτιμήθηκε δεόντως ως μία σαφής ένδειξη για τη μελλοντική ανάπτυξη του ανθρώπινου είδους.
Ο Kirk απορρίπτει την προσφορά των Metron να καταστρέψει το πλοίο Gorn, οδηγώντας τον Metron να σχολιάσει: «Είσαι ακόμα μισό άγριος, αλλά υπάρχει ελπίδα» και ότι η Ομοσπονδία θα πρέπει να αναζητήσει ξανά τους Metron σε αρκετές χιλιάδες χρόνια, όταν θα είναι οι δύο πλευρές έτοιμες για μία ειρηνική συνεργασία. Ξαφνικά, ο Kirk βρίσκεται πίσω στο Enterprise, τα τραύματά του έχουν επουλωθεί και το πλήρωμα βρίσκεται σε απόσταση 500 parsec από το χώρο των Metron.


Παραγωγή

Το επεισόδιο γυρίστηκε εν μέρει σε τοποθεσία στο Vasquez Rocks, το οποίο χρησιμοποιήθηκε στη συνέχεια ως τοποθεσία γυρίσματος σε άλλα επεισόδια και ταινίες Star Trek.
Το επεισόδιο σηματοδότησε το σκηνοθετικό ντεμπούτο του Joseph Pevney, ο οποίος προσελήφθη από τον Gene L. Coon.
Τα φωνητικά του καπετάνιου Gorn έγιναν από τον ηθοποιό Ted Cassidy, ο οποίος εμφανίστηκε επίσης αυτοπροσώπως στο επεισόδιο What Are Little Girls Made Of? και παρείχε την απειλητική φωνή του χαρακτήρα Balok στο επεισόδιο The Corbomite Maneuver. Ο Gorn απεικονίστηκε από τους κασκαντέρ Bobby Clark και Gary Combs και επιπλέον το Bill Blackburn, για τα κοντινά πλάνα.
Ο William Shatner θυμάται ότι στεκόταν πολύ κοντά σε μια έκρηξη κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων του επεισοδίου, προκαλώντας του εμβοές, οι οποίες έγιναν χρόνιες. Ο Leonard Nimoy επίσης ταλαιπωρήθηκε από τα ίδια συμπτώματα.
Το Arena ήταν το πρώτο επεισόδιο του Star Trek που μεταδόθηκε έγχρωμο στο Ηνωμένο Βασίλειο (BBC, Νοέμβριος 1969).
Καινοτομίες.
Αυτό το επεισόδιο εισήγαγε νέα στοιχεία στο Star Trek, συμπεριλαμβανομένων των ειδών Gorn, του είδους Metron και του πλανήτη Cestus III. Ο τελευταίος αναφέρεται αργότερα (Star Trek: Deep Space Nine) ως ο πλανήτης του χαρακτήρα Kasidy Yates.


Διακρίσεις.

Το 2010, το SciFiNow το κατέταξε στα top-10 επεισόδια της αρχικής σειράς.
Το 2016, το Newsweek κατέταξε το Arena ως ένα από τα καλύτερα επεισόδια της αρχικής σειράς και σημείωσε ότι ήταν ένα πολύ δημοφιλές επεισόδιο.
Το 2016, η Empire κατέταξε αυτό το επεισόδιο σαν το 41ο καλύτερο από τα κορυφαία 50 επεισόδια όλων (των 700 και πλέον) τηλεοπτικών επεισοδίων Star Trek. Σημειώνουν ότι ο Kirk κερδίζει σε αυτό το επεισόδιο, όχι σκοτώνοντας έναν επικίνδυνο εξωγήινο, που ονομάζεται Gorn, αλλά δείχνοντας έλεος, κάτι που εντυπωσιάζει τους ισχυρούς εξωγήινους που τους έβαλαν ο ένας εναντίον του άλλου.
Το 2016, το IGN κατέταξε το Arena στο #10 στη λίστα των δέκα κορυφαίων επεισοδίων της αρχικής σειράς.
Το 2016, οι Radio Times κατέταξαν τη μάχη μεταξύ του Kirk και του Gorn, ως την έβδομη καλύτερη στιγμή όλων των ταινιών και της τηλεόρασης Star Trek. Σημείωσαν ότι η σκηνή δράσης γυρίστηκε στο Vasquez Rocks στη Νότια Καλιφόρνια. Επαίνεσαν επίσης το μοναδικό στυλ ερμηνείας του Shatner στα ημερολόγια της αποστολής του και σημείωσαν πόσες πτυχές αυτού του επεισοδίου είναι σπουδαία παραδείγματα του είδους επιστημονικής φαντασίας σε αυτήν την περίοδο.
Το 2017, το Business Insider κατέταξε το Arena σαν το 12ο καλύτερο επεισόδιο της αρχικής σειράς. Την ίδια χρονιά και πριν από το ντεμπούτο του Star Trek: Discovery, ο Patrick Cooley (του The Plain Dealer) κατέταξε το Arena ως το έκτο καλύτερο επεισόδιο στα πρώτα 50 χρόνια του franchise Star Trek.